Sự kiện ông Don Lam, Tổng Giám đốc công ty quản lý quỹ lớn nhất Việt Nam VinaCapital, rời khỏi ban giám đốc của Quỹ Cơ hội Việt Nam (VOF) đã khiến thị trường không khỏi bất ngờ.
VOF là quỹ đầu tư lớn nhất trong số các quỹ đầu tư đang được VinaCapital quản lý. Ngoài quỹ này, VinaCapital còn quản lý 2 quỹ dạng đóng khác, đang niêm yết tại thị trường chứng khoán London là VinaLand Limited (VNL) và Vietnam Infrastructure Limited (VNI). VinaCapital cũng đồng quản lý quỹ đầu tư công nghệ DFJ VinaCapital L.P, cùng với Draper Fisher Jurvetson. Ngoài ra, VinaCapital còn nắm cổ phần trong một công ty quản lý quỹ khác là VinaWealth.
Riêng đối với VOF, có một sự đặc biệt. Đây là quỹ mà ông Don Lam đã sáng lập vào năm 2003 với quy mô chỉ 10 triệu USD và phát triển nó trở thành quỹ đầu tư có giá trị tài sản lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam với gần 800 triệu USD. Vì thế, việc ông rời bỏ vị trí lãnh đạo ở VOF khiến không ít người thắc mắc.
Theo thông cáo báo chí của VOF, việc ông Don Lam rời khỏi Quỹ là một bước đi giúp cải thiện tính độc lập của ban giám đốc VOF với công ty quản lý quỹ. Theo đó, việc ông Don Lam cùng với một thành viên kỳ cựu khác ra đi khiến cho ban giám đốc VOF hiện chỉ còn 4 thành viên độc lập. Đặc biệt, trong số này có sự xuất hiện của bà Đàm Bích Thủy, cựu Tổng Giám đốc Ngân hàng ANZ Việt Nam và từng giữ chức Tổng Giám đốc Ngân hàng VIB trong gần 4 tháng (3 nhân vật khác là Chủ tịch Steven Bates và hai thành viên ban giám đốc Martin Adams và Michael G.Gray).
Tuy vậy, theo một chuyên gia tài chính cao cấp (không muốn nêu tên), có thể có một số lý do khác giải thích cho sự kiện này. Về mặt nguyên tắc, vì VOF là quỹ đầu tư mà người quản lý nó là VinaCapital nên phải có đại điện của VinaCapital nằm trong ban lãnh đạo của Quỹ. Do đó, việc ông Don Lam ra đi có thể phản ánh mong muốn của VOF: muốn thuê công ty quản lý quỹ khác để thực hiện việc quản lý thay cho VinaCapital.
Một lý do khác, theo lý giải của vị chuyên gia này, là có thể ông Don Lam đã bán cổ phần của VinaCapital cho một nhà đầu tư khác và điều này có tác động đến tầm ảnh hưởng của ông Don Lam. Khả năng này cũng có thể diễn ra, tương tự như việc thay đổi cơ cấu sở hữu xảy ra vào năm 2012. Khi đó, ông Don Lam cùng các thành viên khác đã mua lại cổ phần VinaCapital từ cổ đông đồng sáng lập Horst Geicke và các nhà đầu tư khác.
Nói cho cùng, có lẽ chỉ người trong cuộc mới biết rõ thực hư vì sao ông Don Lam rời bỏ vị trí lãnh đạo VOF. Nhưng không chỉ có sự kiện này, thời gian gần đây VinaCapital và các quỹ đang nằm dưới sự quản lý của nó đang có động thái thay đổi đáng chú ý về chiến lược hoạt động trong thời gian tới.
Trong năm nay, VOF đã thực hiện nhiều thương vụ thoái vốn đầu tư ở Hòa Phát, Kinh Đô, Dược Hậu Giang và đặc biệt là thoái vốn khỏi Công ty Bảo vệ Thực vật An Giang, giúp mang lại lợi nhuận lớn cho Quỹ. Theo chia sẻ của Giám đốc Điều hành VinaCapital, ông Andy Ho tại Hội nghị Đầu tư thường niên của Công ty, số tiền thoái vốn này sẽ được dùng để đầu tư vào các công ty khác trong thời gian tới.
Cũng tại hội nghị lần này, các cổ đông của VOF cũng muốn quỹ này thay đổi chiến lược hoạt động theo hướng tích cực hơn. Theo đó, họ muốn tỉ lệ đầu tư vào thị trường vốn nên được nâng lên thành 50-60% so với mức chỉ 30-35% trước đây.
Ngoài ra, phương thức đầu tư tư nhân cũng là công cụ mà các cổ đông mong muốn VOF tiếp tục chú trọng để thâu tóm số cổ phần lớn trong các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước. Thêm vào đó, VOF sẽ tái cấu trúc các khoản đầu tư vào bất động sản theo hướng mua cổ phần của các công ty bất động sản thay vì đầu tư vào dự án như trước. Liệu những thay đổi chiến lược này có tác động gì đến việc ra đi của ông Don Lam?
Một quỹ đầu tư khác do VinaCapital quản lý là VNI trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30.6.2014 đã tăng trưởng mạnh đến 46% với giá trị tài sản 120 triệu USD. VNI đang có kế hoạch chuyển thành quỹ mở mà trong đó sẽ có hai khoản đầu tư riêng biệt: một để đầu tư vào các dự án hạ tầng và phần còn lại dành để đầu tư vào chứng khoán.
Và gần đây, một thông tin quan trọng có tác động đến VinaCapital là việc dự án khu phức hợp có kèm casino tại Hội An (Quảng Nam) đang có dấu hiệu khởi động lại. Dự án casino được cấp phép vào năm 2010 với giá trị lên đến 4 tỉ USD nhưng đã im ắng trong một khoảng thời gian khá dài khi đối tác đến từ Malaysia bất ngờ rút vốn. Đầu năm nay, VinaCapital đã tìm được nhà đầu tư thay thế là tập đoàn đến từ Mỹ Peninsula Pacific.
Nhưng chưa dừng lại ở đó, thông tin mới đây từ Bloomberg cho biết, tập đoàn bất động sản hàng đầu Hồng Kong Chow Tai Fook Enterprises cũng muốn trở thành nhà đầu tư mới trong dự án tiềm năng này. Rõ ràng, kinh doanh casino đang là một trong những mục tiêu đầu tư hấp dẫn ở Việt Nam. Và liệu việc rời VOF sẽ giúp ông Don Lam có thêm nhiều thời gian để tập trung vào dự án casino ở Hội An?
Hãy quay lại chuyện VOF khi ông Don Lam ra đi. Có vẻ như việc ông rời khỏi vị trí lãnh đạo VOF chưa ảnh hưởng đến số chứng chỉ quỹ VOF mà ông đang sở hữu. Theo báo cáo của quỹ này, tính đến ngày 11.12.2014, số lượng chứng chỉ quỹ VOF mà Don Lam sở hữu không thay đổi so với thời điểm cuối tháng 6 khi vẫn ở mức khoảng 1 triệu chứng chỉ quỹ, tương ứng với tỉ lệ khiêm tốn 0,4% trong tổng số chứng chỉ quỹ VOF được niêm yết trên thị trường
